Prva
javna biblioteka vojvođanskih Slovaka i jedna od
najstarijih biblioteka u Vojvodini, osnovana
1842. godine, je Biblioteka ''Štefan Homola''
u Bačkom Petrovcu koja danas ima fond od preko
40.000 knjiga, Zavičajnu zbirku vojvođanskih
Slovaka koja sadrži preko 5.000 knjiga i
periodičnih publikacija na slovačkom jeziku i
Zbirku stare i retke knjige koja sadrži preko
2.000 knjiga i u kojoj je najstarija knjiga iz
1690. godine.
Adresa:
Biblioteka ''Štefan Homola'',
Bački Petrovac,
Tel: 021 781 335. |
Počeci književnosti vojvođanskih Slovaka
datiraju krajem 19. veka, a vezani su za imena dva
slovačka pisca: Jana Čajaka, majstora realističke
slike slovačkog narodnog života i Vladimira Hurbana
Vladimirova, dramskog pisca i pedagoga.
Poznati pisci na slovačkom jeziku u Vojvodini su:
Mihal Babinka, Jan Labat, Juraj Tušjak, Vjera
Benkova-Popitova, Pavel Mučaji, Janko Čeman, Pavel Grnja,
Miroslav Krivak, Paljo Bohuš, Pavel Čanji, Vicezoslav
Hronjec, i dr.
Izdavačka delatnost na slovačkom jeziku
ostvaruje se u okviru Izdavačko-štamparskog preduzeća ''Kultura''
u Bačkom Petrovcu koje objavi u proseku godišnje po 13
naslova knjiga, a izdaje kvartalno i Časopis za
kulturu i umetnost ''Nový život''.
Matica slovačka u Jugoslaviji, osnovana 1932.
godine, sa sedištem u Bačkom Petrovcu, je samostalna,
interesna, nepartijska društvena organizacija koja
razvija kulturno-prosvetnu i naučnu delatnost
vojvođanskih Slovaka.
Adresa:
Matica slovačka u Jugoslaviji,
Bački Petrovac, Kolarova 4,
Tel / Fax: 021 780 248,
E-mail:
msjbp@eunet.yu
Društvo slovakista Vojvodine, osnovano 1969.
godine u Novom Sadu, strukovna je asocijacija koja
obuhvata sve oblasti slovakistike. Rad Društva odvija se
u četiri sekcije: za jezik, za književnost, za školstvo
i za kulturnu istoriju i etnografiju. Glasilo Društva je
Správy SVS, a stručni i naučni časopis je
Zborník spolku vojvodinských slovakistov.
Adresa:
Filozofski fakultet, za Društvo slovakista Vojvodine,
21000 Novi Sad, Stevana Musića bb,
Tel / Fax: 021 55 046 |
"Odmor", Martin Jonaš (Martin Jonáš),
Galerija naivne umetnosti u Kovačici, 1992, 65x100
|
Zanimljiv je i likovni život vojvođanskih Slovaka.
Pored akademskih slikara, kao što su Karol Lehotski i
Zuzana Medvedjeva, Ana Piksjadesova, Jaroslav Šimovič,
Štefan Lacok, Kovačička škola naivnih slikara - a
posebno njeni najistaknutiji umetnici Martin Jonaš,
Zuzana Halupova, Jan Knjazovic, Martin Paluška, Jan
Sokol, Jan Venjerski - postala je poznata u celom svetu.
|
"Igra na snegu", Zuzana Halupova (Zuzana Chalupová),
Galerija naivne umetnosti u Kovačici, 1977, 50x70
|
|
Pozorišni amaterizam slovačke nacionalne
zajednice je veoma razvijen.
Najpoznatije pozorište u Vojvodini koje izvodi predstave
na slovačkom jeziku je Pozorište ''Vladimir Hurban
Vladimirov'' sa scenama u Bačkom Petrovcu, Kovačici i
Staroj Pazovi.
Ovo pozorište vrši ulogu profesionalnog pozorišta za
slovačku narodnost u Vojvodini. Godišnje izvede najmanje
četiri premijere koje priprema uz pomoć profesionalnih
reditelja, scenografa i kostimografa.
|
"Majko, čuješ li moj vapaj", pozorišna predstava
Vojislava Savića,
sa Smotre slovačkih amaterskih pozorišta Vojvodine
|
Slovačko kulturno-umetničko društvo ''Pivnice'',
osnovano je 1965. godine, s ciljem da čuva, neguje i
prezentuje muzičko bogatstvo slovačke nacionalne
zajednice.
U sastavu Društva su dva folklorna ansambla, narodni
orkestar, muška i ženska pevačka grupa. Društvo ima oko
120 članova.
Adresa:
Slovačko KUD ''Pivnice'',
Pivnice, Vojvođanska 82,
Tel / Fax: 021 756 098. |
|
Najpoznatije pozorišne manifestacije slovačke
narodnosti u Vojvodini su:
- Smotra slovačkih pozorišta Vojvodine,
koja se odražava svake godine, u aprilu, u Bačkom
Petrovcu i na kojoj bude izvedeno najmanje 15
predstava na slovačkom jeziku i
- Festival dramskih inscenacija domaćih autora
- DIDA, koja se održava svake godine u martu i
aprilu, u dane vikenda, u Pivnicama, a izvode se
predstave pripremljene na osnovu novih dramskih
tekstova slovačkih autora sa ovih prostora.
|
Prva
pozorišna predstava na slovačkom jeziku izvedena
je 1865. u Bačkom Petrovcu. |
Amatersko pozorište ''Vladimir Hurban Vladimirov'',
Bački Petrovac, Kolarova 4,
Tel: 021 780 034
Fax: 021 780 291.
Organizator
manifestacije:
Amatersko pozorište ''Janko Čeman'',
Pivnice, Vojvođanska 25,
Tel. 063 82 26 823.
Najpoznatije
muzičke manifestacije slovačke narodnosti u
Vojvodini su:
- Festival folklora Slovaka Vojvodine ''Tancuj,
tancuj'', koji se svake godine održava u Bačkom
Petrovcu, u maju, i traje osam dana. Učestvuje oko
30 folklornih ansambala i grupa, orkestara i horova
koji neguju tradiciju i folklor vojvođanskih Slovaka.
- Festival pevača - solista slovačkih izvornih
narodnih pesama ''Stretnutie v pivnickom poli''
održava se svake godine u martu, u Pivnicama i traje
tri dana.
- Dečiji folklorni festival ''Zlata brana''
održava se svake godine u Kisaču, krajem juna i
traje tri dana. Festival okuplja oko 1200 učesnika -
dece kod kojih razvija i podstiče ljubav prema
folkloru i tradiciji.
Organizator manifestacije:
Kulturno-informativni centar''Kisač'',
Kisač, Slovačka 22,
Tel / Fax: 021 827 642
E-mail:
kic@neobee.net,
Web:
www.kic-kisac.co.yu
|
|
