Priča o gradu Zrenjaninu, odnosno Bečkereku ili Petrovgradu, vezana je za pozorište. Grad je negovao legendu o dolasku učitelja Marka Jelisejića krajem XVIII veka s pozorišnom trupom, koja je ovaj grad zauvek začarala pozorišnom magijom. Onda je i žitni magacin izgrađen od kamena koji je činio bečkerečku Tvrđavu. Pozorište je nastalo 1839. godine, sa salom u baroknom stilu, koja je i danas ponos Zrenjanina.

Uvećana slika

Od izgradnje pozorišne zgrade, pa sve do profesionalizacije pozorišta 1946. godine, svake godine, osim u vreme ratova, organizovane su pozorišne sezone. Neposredno nakon završetka Drugog svetskog rata nastavljen je pozorišni život. Aktom o osnivanju profesionalnog pozorišta, koji je donet je 25. maja 1946. godine imenovano je Narodno pozorište "Toša Jovanović".
Ime je dobilo po znamenitom srpskom glumcu, prvaku beogradskog Narodnog pozorišta u drugoj polovini XIX veka, rodom Petrovgrađaninu. Osnivač Pozorišta bila je Skupština opštine Zrenjanin.
Prva profesionalna predstava Stanoje Glavaš Đure Jakšića u režiji Lazara Bogdanovića, izvedena je 15. septembra 1946. godine.
Narodno pozorište "Toša Jovanović" svoj dan obeležava 15. oktobra. Pozorišne sezone počinjale su 2. oktobra, na Dan oslobođenja Zrenjanina . Danas u okviru ovog pozorišta deluju Dramska i Lutkarska scena.
Lutkarstvo u Zrenjaninu počelo je da se razvija u okviru Sokolskog društva "Matica" kada je 1928. godine oformljeno i Lutkarsko pozorište. Marionetsko lutkarsko pozorište, (prvi profesionalni lutkarski teatar u Zrenjaninu), osnovano je 3. februara 1956. godine i delovalo je kao samostalno sve do 1975. godine kada je donet Akt o integraciji s Dramskim pozorištem. Lutkarski ansambl se uselio u zgradu Narodnog pozorišta 1982. godine. Prva profesionalna predstava novog Marionetskog lutkarskog pozorišta bila je Kolombina Pauline Serafim, premijerno izvedena 6. jula 1956. godine.
 

Narodno pozorište "Toša Jovanović" je sa svojom Dramskom i Lutkarskom scenom učestvovalo u stvaranju Susreta profesionalnih pozorišta Vojvodine na kojima je s velikim uspehom nastupalo svake godine. Lutkarska scena je bila inicijator stvaranja Susreta profesionalnih lutkarskih pozorišta Srbije. Uspesi tog teatra na jugoslovenskom, ali i međunarodnom nivou su brojni. Učestvovalo je na svim eminentnim jugoslovenskim pozorišnim festivalima i imalo zavidnu međunarodnu saradnju. Dovoljno je nabrojati uspehe u poslednje tri godine. Predstava Mala princeza Lutkarske scene je 1999. godine učestvovala na Jugoslovenskom festivalu pozorišta za djecu u Kotoru, gde je dobila nagrade za režiju, zatim nagradu za najbolju predstavu, Gran Pri Danilu Mihnjeviču za glumu, a na Međunarodnom festivalu pozorišta za decu u Subotici Nataša Putić je nagrađena za glumu. Na Susretu profesionalnih pozorišta lutaka Srbije Zemunu muzika iz te predstave je nagrađena, dok je predstava Lutkarske scene Carski pevači (na mađarskom jeziku) dobila priznanje kao najbolja predstava i nekoliko glumačkih nagrada, kao i nagrada za kreaciju lutaka.
 

Dramska scena je 2000. godine učestvovala na Festivalu Barski ljetopis sa predstavama Skapenove spletke i Antigona.
Na Festivalu Vršačka pozorišna jesen - Skapenove spletke su imale veliki uspeh i osvojena je nagrada za glumu. Predstava je osvojila i glumačku nagradu na Svečanostima Ljubiša Jovanović u Šapcu iste godine.
Predstava Jana, Lutkarske scene, je 2000. godine osvojila niz značajnih priznanja: za muziku, glumu i kolektivnu animaciju na Susretu profesionalnih pozorišta lutaka Srbije.

U 2000. godini obnovljena je i međunarodna saradnja. Dramska scena je gostovala na Tuzlanskim pozorišnim danima u Tuzli i na Glumačkim svečanostima Dževad Zejćirović u Živinicama.
Zrenjaninsko pozorište je tokom 2001. godine nastavilo saradnju s Barskim ljetopisom, a započeta je i saradnja sa Letnjim festivalom u Vrnjačkoj Banji. Lutkarska scena je učestvovala na Međunarodnom lutkarskom festivalu malih formi u Vidinu, (Bugarska).