 |
Likovno stvaralaštvo
u Vojvodini |
|
|
Umetničke kolonije |
Likovne i primenjene
umetnike i dizajnere Vojvodine okupljaju:
- Savez udruženja likovnih umetnika primenjenih
umetnosti i dizajnera Vojvodine
Adresa:
21000 Novi Sad, Bulevar Mihajla Pupina 9
Tel: +381 21 24 991
- Udruženje likovnih umetnika primenjenih
umetnosti i dizajnera Vojvodine
E-mail:
office@upidiv.org.yu
Web address:
www.upidiv.org.yu
|
Savez udruženja likovnih umetnika primenjenih
umetnosti i dizajnera Vojvodine je profesionalno
umetničko udruženje, koje okuplja 380 likovnih
umetnika različitih u metničkih opredeljenja,
slikara, grafičara i vajara sa područja Vojvodine.
Program SULUV-a predviđa okupljanje profesionalnih
likovnih stvaralaca i afirmisanje njihovog rada, što
se realizuje preko Galerije SULUV-a i drugih
galerija u zemlji i inostranstvu.
|
Likovno stvaralaštvo
Tokom XVIII i XIX veka likovno stvaralaštvo na
prostoru Vojvodine razvija se od zografskog
slikarastva do stvaralaštva sa svim obeležijima
savremenih tokova evropske umetnosti.
U XVIII veku najveći umetnici na putu
evropeizacije, pod uticajem kasnog baroka, bili su
grafičari i bakroresci HRISTOFOR ŽEFAREVIĆ, koji se
bavio i fresko slikarstvom , ZAHARIJE ORFELIN i
bečki graver TOMA MESNER, koji se svojim radom vezao
za Vojvodinu.
|
"Vaznesenje Hristovo" Hristifora Žefarovića
|
"Sveti Avakum" Teodor Kračun
detalj ikonostasa u Novom Hopovu,
uništenog tokom II svetskog rata
|
|
Sredinom XVIII veka stavaraju slikari -
ikonopisci: TEODOR KRAČUN, najpoznatiji slikar kod
nas u XVIII veku koga istoričari umetnosti smatraju
"srpskim El Grekom" zbog izduženih figura i izraza
ekstaze, bujnog kolorita, blistavih i toplih tonova,
DIMITRIJE BAČEVIĆ, DIMITRIJE POPOVIĆ, JANKO
HALKOZOVIĆ, NIKOLA RAŠKOVIĆ, STEFAN TENECKI, TEODOR
ILIĆ ČEŠLJAR, na čijim delima je vidan uticaj
venecijanske i francuske škole, i drugi, koji
stvaraju pod uticajem evropskog baroka, čiji uticaji
u Vojvodinu stiže preko ruske i ukrajinske škole.
|
Arsa Teodorović
|
"Autoportret" Đure Jakšića
|
|
U XIX veku slikari u potpunosti prihvataju
evropske uticaje - ARSA TEODOROVIĆ, KONSTANTIN DANIL,
NIKOLA ALEKSIĆ, PAVEL ĐURKOVIĆ, KATARINA IVANOVIĆ,
prva žena - slikar kod Srba, KONSTANTIN DANIL, jedan
od najvećih slikara XIX veka, ikonopisac, blizak
bečkim klasicistima, koji je najveću umetničku snagu
ispoljio kao portretista.
Omiljene teme ovog perioda su, pored ikonopisa,
fresaka, postali i portreti, mrtva priroda, žanr -
scene, pejsaži, i drugi.
|
"Autoportret" Katarine Ivanović
|
"Umetnikova žena" Konstantina Danila
|
|
Pod uticajem romantizma stvarali su ĐURA JAKŠIĆ i
NOVAK RADONJIĆ, a najpoznatiji slikari realizma su
ĐORĐE KRSTIĆ, kao i UROŠ PREDIĆ, autor preko hiljadu
ikona, a najpoznatiji po istorijskim žanr - scenama
i PAJA JOVANOVIĆ, izraziti predstavnici akademskog
realizma.
|
"Devojka na studencu" Uroša Predića
|
"Mihajlo Pupin" delo Paje Jovanovića
|
|
|
Sava Šumanović, (1896
-1942)
Slikarstvo je učio u Zagrebu i Parizu. Stvarao je
pod uticajima evropskog kubizma, ekspresionizma,
poetičkog kolorizma pejsaže, aktove, mrtvu prirodu.
Iza njega je ostalo oko 1400 dela.
Od 1952. godine njegove slike skuplja, čuva i izlaže
Galerija slika "SAVA ŠUMANOVIĆ" u Šidu, u kojoj je
izloženo 417 radova Save Šumanovića, koje je opštini
Šid darovala umetnikova majka.
|
|
|
"Veče na vodi", Sava Šumanović
|
"Iločki drum", Sava Šumanović
|
"Mornar na molu", Sava Šumanović / (1920/21)
|
|
|
Milan Konjović,
(1898-1993)
Slikar iz Sombora, koji je slikarstvo učio u Pragu i
Parizu, u svom obimnom slikarskom delu prolazio je
kroz različite faze i periode.
Jedan je od najplodonosnijih slikara novijeg vremena
- svojim slikarstvom obeležio je gotovo čitav vek u
srpkoj likovnoj umetnosti.
Slike - pejsaži, portreti, kompozicije, mrtva
priroda i enterijer, motivima potiču iz njegove
rodne Bačke, izraženim koloritom prikazuju toplotu
Vojvodine.
Većina njegovih slika čuva se "Galeriji Milana
Konjovića" u Somboru (1060 dela), otvorenoj
1966. godine na osnovu legata koji je slikar ostavio
svom rodnom gradu.
|
|
|
"Zrelo žito", Milana Konjovića
|
"Autoportret", Milana Konjovića
|
|
|
Ravnica Vojvodine inspirisala je slikare
sredine i druge polovine XX veka, koji su svoje teme
obrađivali i svoj likovni izraz nalazili u modernim
evropskim umetničkim pravcima.
Dela PETRA DOBROVIĆA, SAVE ŠUMANOVIĆA, MILANA
KONJOVIĆA, a nakon drugog svetskog rata akvareli,
ulja, crteži i grafike: MILENKA ŠERBANA, STOJANA
TRUMIĆA, ZDRAVKA MANDIĆA, MILANA KEČIĆA BOŠKA
PETROVIĆA, STEVANA MAKSIMOVIĆA, MILIVOJA
NIKOLAJEVIĆA, PETRA ČURČIĆA, SAVE STOJKOVA, BOGOMILA
KARLAVARISA, MILANA KERCA, JOŽEFA AČA, NIKOLE
GRAOVCA, BELE PEHANA, EMILA BOBA, PAVLA BLEŠIĆA,
TIVADARA VANJEKA, ANKICE OPREŠNIK, IMREA ŠAFRANJA,
BOGDANKE POZNANOVIĆ, DUŠANA MILOVANOVIĆA, IVANA
TABAKOVIĆA, PALA PATRIKA, ZORANA PETROVIĆA,
skulpture JOVANA SOLDATOVIĆA, RADMILE GRAOVAĆ,
GABORA ALMAŠIJA, PAVLA RADOVANOVIĆA, SAVE HALUGINA,
dela primenjene umetnosti ZLATE I KARLA BARANJIJA i
drugih snažno su odražavala evropska likovna
strujanja, ali sa izrazitim tonovima i motivima
vojvođanskog podneblja.
|
|
|
Muzej savremene likovne
umetnosti u Novom Sadu
Osnovan je 1966. godine sa osnovnim ciljem
sakupljanja, čuvanja, izučavanja i izlaganja dela
savremene likovne umetnosti Vojvodine.
U muzejskom fondu nalazi se zbirka od preko 2400
likovnih dela iz druge polovine XX veka (slika,
skulptura, grafika i drugih tehnika i medija).
Pored ovih, Muzej poseduje i nekoliko fondova
velikih donacija vojvođanskih umetnika: Stojana
Trimića, Dušana Milovanovića, Milete Vitorovića,
Milana Kerca, Zorana Petrovića, Bogomila Karlavarisa,
Ankice Oprešnik, Boška Petrovića i još nekoliko
manjih donacija.
Muzej poseduje i zbirku strane umetnosti sa
delima Viktora Vasarelija, Hundertwasera, Rafaela
Sotoa i drugih.
Biblioteka knjiga i kataloga i Odsek
dokumentacije Muzeja raspolažu vrlo obimnom i
stručno obrađenom građom za delatnost kojom se ova
ustanova bavi.
|
"Plavo nebo", Jožef Ač
|
skulptura "Don Kihot", Jovan Soldatović
|
|
|
|
"Leto - jesen", Milan Kerac
|
tapiserija: varijacije na temu
"Kreveti na sprat", Boško Petrović
|
|
|
|
Muzej poseduje i zbirku strane umetnosti sa delima
Viktora Vasarelija, Hundertwasera, Rafaela Sotoa i
drugih.
Biblioteka knjiga i kataloga i Odsek
dokumentacije Muzeja raspolažu vrlo obimnom i
stručno obrađenom građom za delatnost kojom se ova
ustanova bavi.
|
"Svetlost", Ivan Tabaković
|
|
|
|
"Čobanin Dušan Popov u plavoj košulji"
Stojan Trumić
|
"Ikona - ikon", Imre Šafranj
|
Svetsku afirmaciju stekli su naivni slikari ,samouki
umetnici koji su, slikajući scene iz svakodnevnog
života koji ih okružuje, uneli u slikarstvo svežinu
i optimizam.
Centri naivnog slikarstvo su Kovačica, Uzdin, Padina i Šid.
U ovim mestima otvorene su i galerije naivnih
umetnika, a održavaju se i likovne kolonije.
U Tavankutu kod Subotice osoben slikarski izraz
imaju slikarke Hrvatice i Bunjevke koje stvaraju
dela specifične naivne umetnosti od slame.
|
Ilijanum je
deo Galerije Save Šumanovića u Šidu.
Sadrži 350 dela šidskog slikara - naivca Ilije
Bašičevića - Bosilja, (1895-1972), kao i oko 25
radova drugih slikara pripadnika iste slikarske
škole.
Dela ovog slikara, rađena tehnikom gvaša, crteža i
ulja, do danas su ostala nerešiva tajna za kritičare.
|
"Jahači apokalipse", Ilija Bašičević
|
Galerija naivne
umetnosti u Kovačici
Osnovana je 1955. godine pri Domu kulture "3.
oktobar" u Kovačici.
Ova jedinstvena Galerija prikuplja i izlaže dela
slikara naivaca - slovačke narodnosti. Galeija radi
pri Domu.
Svake godine pri Galeriji se organizuje
manifestacija "Kovačički oktobar", a
povremeno se organizuju i bijenalni ili trijenalni
susreti slikara naivaca.
Adresa: Dom kulture "3. oktobar", Kovačica
Tel. +381 13 661 112
|
"Sakupljanje sena", Jan Husarik
|
"Ručak", Alžbeta Čižikova
|
|
|
Galerija BABKA u Kovačici
Prikuplja i izlaže dela naivnih umetnika.
Ova galerija je, tokom 2001. godine, u okviru ETNO
CENTRA BABKA, od strane UNESCO-a proglašena svetskim
centrom izdavačke delatnosti o naivnom slikarstvu. |
Umetničke kolonije
|
Poseban oblik likovnog stvaralaštva, dosta
zastupljen u Vojvodini, su umetničke kolonije.
|
|
Prve likovne kolonije nastaju ranih 50- tih godina,
kada se i u manjim sredinama javljaju novi likovni
centri, koji postaju mesto okupljanja likovnih
stvaralaca u letnjim i zimskim mesecima.
Organizovanje kolonija u to vreme označavalo je
usvajanje novih, slobodnijih shavatanja stvaralaštva
i napuštanje tada preovlađujućeg socijalističkog
realizma.
Prva likovna kolonija u Vojvodini osnovana je
1952. godine u Senti, na inicijativu slikara
Jožefa Ača, a zatim počinju da rade kolonije u
Bačkoj Topoli, Bečeju, Ečki kod Zrenjanina, Malom
Iđošu i drugim mestima.
|
"Devojacki bunar" u Deliblatskoj peščari
gde se umetnici okupljaju od 1969. godine
|
Najznačajnije umetničke kolonije u Vojvodini su:
- "Umetnička kolonija "Ečka"", kod
Zrenjanina
E-mail:
galerija@mgnet.com.yu
Web address:
www.galerija.co.yu
"Umetnička kolonija "Bačka Topola"",
Bačka Topola
Nušićeva 1
24300 Bačka Topola
Tel: +381 24 715 384
"Umetnička kolonija "Bečej"", Bečej
Organizator je Gradski muzej u Bečeju
"Umetnička kolonija "Deliblatski pesak""
Organizator je Kulturno - prosvetna zajednica
Pančeva
Đjure Đakovića 10
23000 Pančevo
Tel: +381 13 311 310
Fax: +381 13 331 337
Grafički atelje likovnog susreta,
Subotica
Lenjinov park 5
24000 Subotica
Tel: +381 24 553 725
Fax: +381 24 420 122
Kulturni centar "Karlovačka umetnička
radionica", Sremski Karlovci
Branka Radičevića 7/II
21205 Sremski Karlovci
Tel. +381 21 881 075
Fax. +381 21 883 202
Umetnička kolonija "Senta"
Radi u okviru Kulturno - obrazovnog centra "Turzo
Lajoš" u Senti
E-mail:
jeno@kocos.thurzol.org.yu
Web address:
www.kapocs.org.yu
Umetnička kolonija "Devič Imre", Mali
Iđoš
Kulturno - umetničko društvo "Petefi Šandor"
24321 Mali Idoš
Umetnička kolonija "Lazar Vozarević",
Sremska Mitrovica
Gradski park 4
22000 Sremska Mitrovica
Tel: +381 22 221 492
Agencija za likovnu i primenjenu umetnost
"Terra", Kikinda
E-mail:
terra@ukjetnet.co.yu
E-mail:
terra@infosky.net
Web address:
www.terra.org.yu
Web address:
www.webcrunchers.com/terra/home.htm
Umetnička kolonija tapiserista "Boško
Petrović", Atelje 61, Petrovaradin
E-mail:
atelje61@nspoint.net
Udruženje umetnika "Likovna kolonija
Kovilj"
Dunavska 8/II
21000 Novi Sad
Tel/fax: +381 21 52 082
|
"Peščara - odron peska", Zoran Petrović
učesnika Kolonije Deliblatski pesak 1990
"Šuma u Pesku", Komisarski Petrua (Rumunija)
učesnika Kolonije Deliblatski pesak 1978
|
Likovni susret u
Subotici
Osnovana je 1962. godine kao muzejsko -
galerijska ustanova koja prezentuje i prati
savremenu likovnu i primenjenu umetnost.
Likovni susret poseduje zbirku savremenog slikarstva,
grafike, skulpture i keramike (ukupno 1096 dela).
|
|
Ova galerija organizuje više skupova umetnika:
Trijenale Likovnog susreta - periodično se
smenjuju umetničke kolonije, Grafička kultura i
Jugoslovenski trijenale keramike.
Pri Likovnom susretu deluje Dokumentacioni
centar umetničkih kolonija koji sakuplja i
obrađuje građu vezanu za rad umetničkih kolonija i
Grafički atelje Likovnog susreta (osnovan 1982.
godine), koji kontinuirano radi kao grafička
kolonija. |
Zgrada "Likovnog susreta"
|
|
Afirmaciju u našoj zemlji i u svetu stekle su četiri
umetničke kolonije u Vojvodini:
|
- Umetnička kolonija "Bačka Topola", u Bačkoj
Topoli,
- Umetnička kolonija "Ečka", u Ečki kod
Zrenjanina,
- Likovna kolonija "Deliblatski pesak", kod
Pančeva i
- Međunarodni simpozijum skulpture u terakoti,
Agencije za likovnu i primenjenu umetnost
"Terra" u Kikindi.
|
Vajarski simpozijum "Terra" |
|
|
Višegodišnjim okupljanjem umetnika u likovnim
kolonijama nastajale su bogate zbirke likovnih dela:
slika, skulptura, keramike.
Svaki umetnik je ostavljao po jedno svoje delo
koloniji.
Vremenom su se kolonije isprofilisale, prema
interesima i potrebama organizatora, pa su se tako i
specijalizovale za određene likovne discipline.
|
"Pejsaži", Zdravko Mandić
|
|
|
|
Tokom aprila 2001. godine u objektu Izvršnog veća AP
Vojvodine u Čortanovcima organizovana je Prva
likovna kolonija Čortanovci 2001, koja je
okupila deset priznatih umetnika, uglavnom
akvarelista.
Svaki učesnik kolonije ostavio je po jedno svoje
delo, čime je obogatio umetničku zbirku Izvršnog
veća i Skupštine AP Vojvodine.
|
"Vila Stankovića" u kojoj je održana Likovna
kolonija Čortanovci 2001.
|
|
